Nhằm tạo điều kiện để học sinh khối 12 được bồi dưỡng kiến thức thực tế, mở rộng hiểu biết về truyền thống Văn hóa – Lịch sử quê hương và khơi dậy niềm yêu thích Khoa học, Trung tâm GDNN–GDTX Tây Sơn tổ chức chương trình Hoạt động trải nghiệm: “Kết nối Truyền thống và Khoa học”.
Chuyến đi không chỉ giúp các em vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn mà còn tạo sân chơi rèn luyện kỹ năng sống, tinh thần đoàn kết, khả năng tư duy sáng tạo – những hành trang quan trọng trước khi bước vào giai đoạn trưởng thành sau bậc THPT.
Từ 06h30, ngày 06/12/2025, học viên và thầy cô đã có mặt đông đủ trong bầu không khí háo hức. Đúng 7h00, cả đoàn lên xe cùng hướng dẫn viên của Quy Nhơn Win Tourist, chính thức bắt đầu hành trình khám phá “Đất võ – Trời văn” Bình Định (cũ) và các giá trị khoa học hiện đại của khu vực.
Điểm đến đầu tiên là Làng nghề nón ngựa Phú Gia (Phù Cát), nơi có lịch sử làm nón hơn 300 năm. Nón ngựa từng là vật phẩm quý dành cho quan lại, võ tướng Tây Sơn và những người cưỡi ngựa đường trường, nhờ cấu trúc bền – dẻo – chống nắng mưa tốt, được làm hoàn toàn thủ công và từ các nguyên liệu của địa phương. Nón ngựa Phú Gia được Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch công nhận là “Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia”. Đây là làng nghề duy nhất còn giữ được kỹ thuật làm nón ngựa nguyên bản tại Việt Nam
Tại đây, học viên được chính nghệ nhân Đỗ Văn Lan giới thiệu về lịch sử làng nghề, giá trị văn hóa và câu chuyện đằng sau những chiếc nón gắn liền với hình ảnh nghĩa quân Tây Sơn thần tốc. Các em được quan sát các kỹ thuật làm nón như đan mê, lên khuôn, thêu hoa văn “Long – Lân – Quy – Phụng” là nét đặc trưng của Phú Gia. Bên cạnh đó, các em được tự tay tham gia trải nghiệm trang trí nón theo phong cách cá nhân.
Đối với nhiều em, đây là lần đầu được tiếp xúc với nghề thủ công truyền thống. Sự tỉ mỉ, kiên nhẫn của nghệ nhân giúp các em hiểu rõ hơn về lao động thủ công và trân trọng di sản văn hóa phi vật thể của quê hương.
Đoàn tiếp tục đến tham quan Bảo tàng Tỉnh Gia Lai (Bình Định cũ), nơi đây lưu giữ hơn 1.000 hiện vật giá trị về văn hóa, khảo cổ, lịch sử và điêu khắc. Bảo tàng Tỉnh hiện là nơi sở hữu bộ sưu tập phù điêu Chămpa lớn nhất Việt Nam, đặc biệt là các tác phẩm phong cách Tháp Chàm – một trong những đỉnh cao nghệ thuật Chămpa.
Học viên đã được tìm hiểu về Bộ sưu tập điêu khắc Chămpa nổi tiếng, gồm tượng thần, phù điêu, hoa văn bằng sa thạch từ thế kỷ XI–XV. Kế đó là khu trưng bày về phong trào Tây Sơn, văn hóa dân gian Bình Định, làng nghề truyền thống. Tiếp đó, học viên tham quan phòng “Đất nước con người” với 241 hiện vật, phòng “kháng chiến chống Pháp” với 122 hiện vật, phòng “kháng chiến chống Mỹ” với 233 hiện vật, phòng “Bác Hồ với Bình Định – Bình Định với Bác Hồ” với 185 hiện vật.
Những hiện vật trên cùng những lời hướng dẫn chi tiết, đầy cảm xúc của hướng dẫn viên đã giúp học viên hiểu sâu sắc hơn bài học lịch sử được học trên lớp. Không gian bảo tàng hiện đại, trực quan giúp các em tiếp thu kiến thức một cách sinh động và đầy hứng thú.
Sau thời gian học tập, khám phá, đoàn nghỉ ngơi và dùng bữa trưa tại nhà hàng. Không khí trở nên bùng nổ khi hướng dẫn viên tổ chức các trò chơi Team building vui nhộn ngay tại chỗ. Học viên đã được rèn luyện kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng giao tiếp, khả năng xử lý tình huống nhanh, sự tự tin và gắn kết tập thể. Tiếng cười vang lên giúp xua tan mệt mỏi, mang lại năng lượng tích cực cho chặng hành trình tiếp theo.
Buổi chiều, đoàn đến Trung tâm Khám phá Khoa học (ExploraScience Quy Nhơn) – tổ hợp giáo dục khoa học đại chúng đầu tiên tại Việt Nam, thuộc hệ thống của Trung tâm Quốc tế Khoa học và Giáo dục liên ngành (ICISE). ExploraScience Quy Nhơn từng được báo chí quốc tế đánh giá là một trong những trung tâm khoa học đại chúng có thiết kế đẹp và hiện đại nhất Đông Nam Á.
Học viên được xem bộ phim “Hướng tới Mặt trăng”, nó đã đưa học viên vào hành trình khám phá chương trình Artemis của NASA – sứ mệnh đưa con người trở lại Mặt trăng và thiết lập nền tảng tiến tới Sao Hỏa và các hành tính khác cũng như bên ngoài vũ trụ.
Sau đó, học viên tham quan các phòng trưng bày khoa học theo chủ đề. Học viên được khám phá:
– Hệ Mặt trời và chuyển động thiên văn
– Vật chất – dự án hợp tác với CERN (Thụy Sĩ)
– Trái đất, địa chất, tài nguyên và môi trường
– Ứng dụng khoa học vào đời sống
Học viên được xem show trình diễn vật lý với các thí nghiệm về: Tĩnh điện, điện cao áp, Tesla coil tạo hiệu ứng sấm chớp. Các hiệu ứng ánh sáng và âm thanh khiến học viên thích thú và bất ngờ.
Công nghệ trình chiếu hiện đại và các mô hình tương tác giúp các em hiểu khoa học theo cách trực quan nhất, từ đó khơi dậy niềm đam mê nghiên cứu, khám phá vũ trụ.
Điểm đến cuối cùng là Tượng đài Nguyễn Sinh Sắc – Nguyễn Tất Thành tại Quảng trường Trung tâm – công trình văn hóa mang giá trị lịch sử sâu sắc, gắn liền với thời gian Bác Hồ từng sống tại Bình Định (1909–1910). Đặc biệt, công trình còn để kỷ niệm lần gặp gỡ cuối cùng của Bác Hồ và thân phụ của người trước khi Bác lên đường vào Nam và bắt đầu hành trình cứu nước. Tại đây, học viên đã tìm hiểu ý nghĩa lịch sử – văn hóa và chụp ảnh lưu niệm cùng công trình văn hóa mang tầm thời đại này.
Đứng trước tượng đài trang nghiêm, nhiều học viên có những phút giây lắng đọng, thêm trân trọng lịch sử đấu tranh của dân tộc, lòng biết ơn đối với các bậc tiền nhân và nhận thức rõ hơn trách nhiệm của người trẻ hôm nay.
Đúng 16h45, đoàn lên xe để trở về Trung tâm, kết thúc một ngày trải nghiệm trọn vẹn, an toàn và đầy cảm xúc. Qua chuyến đi này đã giúp học viên:
– Hiểu sâu sắc hơn về lịch sử, văn hóa, làng nghề truyền thống.
– Nuôi dưỡng đam mê khoa học, đặc biệt trong lĩnh vực vũ trụ và vật lý.
– Phát triển năng lực tư duy, kỹ năng quan sát và vận dụng kiến thức thực tế.
– Tăng cường kỹ năng sống: Giao tiếp, hợp tác, xử lý tình huống, làm việc nhóm.
– Gắn kết tinh thần thầy trò, bè bạn.
– Tái tạo năng lượng để chuẩn bị tốt nhất cho kỳ thi quan trọng sắp tới.
Chuyến hành trình Hoạt động trải nghiệm “Kết nối truyền thống và khoa học” không chỉ mở rộng tầm nhìn cho học viên khối 12 mà còn trở thành một ký ức đẹp trong năm học cuối cấp, một dấu ấn đáng nhớ trong hành trang trưởng thành của mỗi em.
Tác giả: Thầy Trần Bùi Hải Long – GV Tin học
